71 - راه آبی ابریشم . راهی که باز شد و باید تا آخر رفت
راه آبی ابریشم ساخته محمد بزرگ نیا بالاخره در سینماها اکران شد تا جلوه گری عظمت تولید را در سینمای ایران به رخ بکشد . فیلم بزرگ و فاخر راه آبی ابریشم از آن دسته از فیلمهای است که باید در صدر تولیدات سینمای ایران لحاظ شود و سالیانه شاهد تجربیات بیشتری از ان باشیم .
متاسفانه سینمای ایران در طول سالیان قبل تحت تاثیر نظریات پوچ و روشنفکر پسند از رفتن به سمت تجربیات فاخر و بزرگ و ذاتا سینمایی باز مانده است . به این دلیل تک تولیدات بیگ پروداکشنی همچون این فیلم ، حکم مروارید گرانبهایی هستند که بر تارک آسمان سینما می درخشند . با این فیلم گوشه ای از ظرفیت توانایی متخصصین سینمای ایران به نمایش در می آید و مسلما فتح باب آثار بعدی هستند که از این فیلم بهتر هم خواهند بود . جوانان بسیاری که اهل سینما هستند و دل در گرو پیام عظیم انقلاب و ایدئولوژی برتر اسلام و ملیت ایرانی خویش دارند امیدوار می شوند و مسلما در آینده سینما از دست روشنفکرین غاصب رها خواهد شد و سینمای بی بو و خاصیت و روستایی ایران که توسط برخی خائنین هنری و فرهنگی به سوقط و مرگ کشیده می شود نجات خواهد یافت .
در دنیای امروز دو ایدوئوژی در راند نهایی به سر می برند که یکی را متعلق به ایران اسلامی و دیگری را متعلق به غرب مستکبر می دانیم . وقتی به حقانیت تفکرات و عظمت فرهنگمان ایمان داریم باید بتوانیم زبان گویای این بزرگی را هم داشته باشیم . رساترین زبان هم سینما است . نه تنها باید در برابر ایدئولوژی پوشالی و پوچ غرب عرضه اندام کنیم بلکه باید بر آنها غلبه هم بکنیم . مطمئنا آنها با هزاران بلاک باستر و بیگ پروداکشن که در چنته خود دارند و سالیانی است به سمت ما شلیک می کنند حتی به واسطه قهرمانان مجازی و خوش هیکل و عجیب و غریبشان هم نمی توانند موفق شوند . اگر سینما را معجزه بدانیم و با معجزه موسی مقایسه کنیم . آنچه ما ارائه خواهیم کرد به مدد پشتوانه الهی که دارد ( ان شاء الله) حقیقی خواهد بود و دستاوردهای آنها را خواهد بلعید . پس باید خود را باور کنیم و رفتن به عرصه های بزرگ را به هر قیمت تجربه کرد تا حساب کار دست رقبا بیافتد .
راه آبی ابریشم برای این ساخته نشده تا لایه های پنهان روشنفکرانه ای را به رخ بکشد که هیچ به درد توسعه سینما نمی خورند . داستان ساده ای را مد نظر قرار داده که طی آن به تاریخ دریانوردی ایران می پردازد و به این بهانه عظمت علم و دانش دانشمندان ایران را نمایش می دهد و در ضمن به خوبی نشان می دهد که فناوری در ایران پیشتاز بوده و در کنار بدویت کشورهای هم اکنون توسعه یافته دنیا ، ایران بزرگ بوده است و کاملا متمدن و انسانی زندگی می کرده است . ( همین استعداد نهفته ایران است که دنیای کفر را می ترساند . به خوبی می دانند که در آینده هم ایران پیشتاز است . )
داستان فیلم قرن 4 هجری را نشان می دهد که ایران اسلامی دارای علوم پیشرفته است . ( صحنه نماز خواندن سلیمان ( داریوش ارجمند ) با یارانش گواه بر مسلمان بودن دریانوردان می باشد . ) در سالهایی که دریانوردان برای تجارت دریایی کشتی های خود را از کنار سواحل حرکت می دادند تا گم نشوند . ناخدا سلیمان و ناخدا ادریسی ( رضا کیانیان ) را می بینیم که تصمیم دارند از میانه اقیانوس هند این سفر دریایی را با استفاده از علوم راهیابی دریایی انجام دهند . قرار است مال التجاره ارزشمندی را از بندر سیراف به بندر کانتون چین ببرند . شازان بن یوسف ( بهزام رادان ) را همراه خود می برند که دانش آموخته نجوم دارالعلوم به شیراز است تا بتواند کمک کند و البته خاطرات سفر را هم می نویسد .
محمد بزرگ نیا در چند کار دریایی قبلی خود همچون جنگ نفت کش ها و کشتی آنجلیکا و ... نشان داده که به عنصر آب و دریا علاقه دارد . شاید غالب آثارش این نباشد ولی مطمئنا نشان داده که به سینمای جدی و غیر آپارتمانی و البته عظیم اعتقاد دارد . به واسطه میزانسن ها و دکوپاژ های هنرمندانه کارگردان و فیلمبرداری عظیم بهرام بدخشانی و گریم خوب سعید ملکان و البته طراحی صحنه بسیار چشم نوازبه مدیریت هنری پروین صفری فیلم موفق شده یک مارکوپولوی ایرانی را به تصویر بکشد و البته در برخی از صحنه ها به نمونه های بزرگ هالیوودی همچون دزدان دریایی کاراییب نقب هم بزند . این فیلم اگر نقصی دارد به خاطر اولین تجربه بودنش می باشد . مسلما راه نرفته ای است که به تازگی قدم در عرصه جسارت گذاشته و بدون پشتوانه تکنیکی لازم که قبل از خود تجربه شده باشد در تصویر گری آنچه در نظر دارد موفق عمل می کند و قابل باور است و خنده دار نشده است . توقعی نیست نماهای متعدد لانگ شات از کشتی در دریا و هلی شات های محیر العقول ببینیم و یا طوفان های عظیم پخته شده هالیوودی را شاهد باشیم ولی در همین حد هم بیننده ایرانی را به تحسین وا می دارد و اعتماد به نفس اکثریت مخاطبان را بالا می برد . حس غرور و وطن پرستی از اهداف این فیلم است که به خوبی به وجود می آید . هم از جهت اینکه تاریخ عظیمی را می بینیم که متعلق به ما است و هم اینکه خود فیلم این حس را پدید می آورد . ( خودباوری در توانایی تولید های عظیم سینمایی ) .
فیلم در هدف گذاری خوب پیش می رود و اگر در پخش جهانی موفق باشد حقانیت خلیج همیشه فارس را می تواند به نحو احسن به دنیا معرفی کند .
باشد که چنین کارهایی تکرار شود و با به تصویر کشیدن فرازهای معنوی و مادی و علمی و همه چیز این سرزمین ترس را بر دل دشمنان و امید و غرور را به مردم داخل کشور خلق کنیم .